Groeipakket, dienstencheques, registratierechten: wie betaalt de Vlaamse begroting?

Lies studeert rechten. In haar tweede jaar maakte haar vader een einde aan zijn leven. Ze kon haar semester niet afmaken en schoof haar studies op. Wanneer ze 24 wordt, zal ze nog altijd studente zijn. En daar wringt het: de Vlaamse regering besliste in september dat het Groeipakket, het vroegere kindergeld, voor thuiswonende studenten stopt op 23 jaar in plaats van 25.

"Ik word gestraft omdat ik voor mijn mentale gezondheid koos", vertelde Lies, een schuilnaam, aan VRT NWS. Haar moeder Katrien leeft mee van dat Groeipakket, ruim 300 euro netto per maand. Ze heeft ook een overlevingspensioen, dat beperkt hoeveel ze mag bijverdienen. "Ik snap nochtans dat er bespaard moet worden", zegt Katrien. "Maar het voelt zo onrechtvaardig."

Het Groeipakket werd in september het gezicht van een begroting die voor iedereen iets kost. Maar het is maar één post. Wie betaalt hoeveel, en waarom?

§1De rekensom

De regering van minister-president Matthias Diependaele (N-VA), met N-VA, Vooruit en CD&V, wil de Vlaamse begroting tegen 2027 in evenwicht krijgen. Daarvoor bespaart ze 1,9 miljard euro in 2027, oplopend tot 3,1 miljard euro in 2029.

3,1 miljard

"Dat is voor een Vlaamse regering ongezien", zei Diependaele zelf. Ongeveer 1,2 miljard daarvan komt uit de werking van de overheid en uit subsidies. De rest valt bij gezinnen en bedrijven.

§2Gezinnen: vier plekken waar je het voelt

Het Groeipakket. Thuiswonende studenten krijgen het nog tot 23 jaar, niet langer tot 25. Volgens VRT NWS treft dat enkele tienduizenden twintigers, vooral studenten die langer studeren of later begonnen. Er komt een uitzondering voor studiejaren die verloren gingen door bijvoorbeeld ziekte. Daarnaast worden de leeftijdstoeslagen voor kinderen die voor 2019 geboren zijn, bevroren: ze stijgen niet meer wanneer een kind ouder wordt. En wie op 18 niet verder studeert, kon onder voorwaarden nog twaalf maanden kindergeld krijgen; dat verdwijnt.

De geboortepremie. De premie van 1.310,75 euro wordt alleen nog uitbetaald bij het eerste kind. Diependaele verdedigde dat met een praktisch argument: de premie dekt vaste kosten zoals een autostoeltje of een kinderwagen, die je bij een tweede kind kunt hergebruiken.

Daarom denken we dat het te verantwoorden is om bij een 2e of 3e kind die premie niet meer te betalen.

Dienstencheques. Vanaf 1 januari 2027 stijgt de prijs van 10 naar 12 euro. Vanaf de 176e cheque in een jaar betaal je 13 euro, en er komt een maximum van 300 cheques per adres. Diependaele noemt het systeem "fantastisch", maar ook "budgettair totaal ontspoord": het kost intussen meer dan 1,7 miljard euro per jaar. Het systeem is volgens hem bedoeld "om arbeid en gezin te combineren".

Een huis kopen. De registratierechten voor de aankoop van een woning stijgen van 2 naar 3 procent, voor alle woningen. Eerder was alleen een verhoging gepland voor woningen boven 500.000 euro. Op een huis van 350.000 euro is dat procentpunt ruwweg 3.500 euro extra.

Ook de geplande verlaging van de erfbelasting voor kleine en middelgrote erfenissen wordt uitgesteld tot 2029.

§3Bedrijven: minder steun

Bedrijven betalen mee via minder subsidies. De KMO-portefeuille, een subsidie voor de opleiding van personeel, wordt geschrapt. De energiesteun voor raffinaderijen stopt, "gezien de huidige geopolitieke context". Opleidingscheques en het Vlaams Opleidingskrediet worden samengevoegd tot een Vlaams Leerkrediet.

Werkgeversorganisatie Agoria miste in de Septemberverklaring een "echt ambitieus groeiverhaal". Diependaele antwoordde dat de regering geen vrolijke berichten de wereld in stuurt.

§4De overheid zelf

Het grootste stuk, 750 miljoen euro, moet uit het overheidsapparaat komen. Zo'n 180 miljoen daarvan komt van het personeel. Ambtenaren dreigen twee betaalde feestdagen te verliezen, Allerzielen en 15 november, en het ambtenarenstatuut wordt herzien. Over dat laatste moet nog onderhandeld worden met de vakbonden. Gaan er banen verloren? "Niet noodzakelijk", zei Diependaele. "We zullen aan tafel zitten met de vakbonden."

1. De groei van het Gemeentefonds, waarmee Vlaanderen de gemeenten financiert, wordt getemperd: ongeveer 240 miljoen euro.
2. Meer dan 500 miljoen euro aan subsidies wordt de komende jaren geschrapt, onder meer voor bovenlokale musea en archieven. Bozar verliest al zijn Vlaamse subsidies.
3. De Lijn krijgt de helft van de beloofde 50 miljoen euro extra.
4. De VRT ziet haar dotatie dalen en moet nog eens 10 miljoen euro extra besparen.
5. De ministeriële kabinetten besparen dezelfde inspanning die aan de hele overheid gevraagd wordt.

§5Een verklaring die twee dagen te laat kwam

De Septemberverklaring, de jaarlijkse beleidstoespraak van de minister-president in het Vlaams Parlement, valt traditioneel op de vierde maandag van september. Dit jaar zou dat 28 september zijn. Het werd woensdag 30 september. Het begrotingsoverleg liep vast en ging door tot diep in de nacht; volgens VRT NWS werden twee mensen onwel tijdens die nachtelijke onderhandelingen. Diependaele schoof zijn toespraak twee dagen op.

1. 23 septemberDe Vlaamse regering zoekt nog naar een begroting in evenwicht
2. Eind septemberNachtelijk begrotingsoverleg; twee mensen worden onwel
3. 28 septemberGeplande datum van de Septemberverklaring; die wordt uitgesteld
4. 29 septemberEr is een akkoord over de begroting
5. 30 septemberDiependaele houdt zijn Septemberverklaring
6. Na een debat van bijna 11 uurHet Vlaams Parlement stemt in met de Septemberverklaring

De oppositie reageerde snoeihard op het uitstel. Vlaams Belang sprak van de "zelfgezochte tol van nachtelijke schijnvertoningen". Na een debat van bijna elf uur keurde het Vlaams Parlement de verklaring goed, met de meerderheid van N-VA, CD&V en Vooruit tegen Vlaams Belang, PVDA, Anders, Groen en Team.

§6Wie wint, wie verliest?

Politiek gezien is de rekening helder. De regering kan zeggen dat ze doet wat de federale regering in diezelfde weken niet klaarspeelde: een begroting op tafel leggen. Premier Bart De Wever, partijgenoot van Diependaele, noemde het Vlaamse saneringsbeleid zelfs "pure zelfkastijding" zolang Wallonië en Brussel te weinig doen. Dat was bedoeld als compliment voor Vlaanderen, en als steek naar het zuiden.

Gezinnen met jonge kinderen en twintigers die studeren dragen een zichtbaar stuk. De Gezinsbond verwerpt de besparingen; PVDA spreekt van een "krimppakket". Vakbonden en organisaties van gezinnen met een migratieachtergrond zeggen dat de maatregelen de zwakste gezinnen het hardst raken.

Huizenkopers betalen meer bij de notaris, net nu de energiefactuur en de rente ook omhooggaan.

Ambtenaren, cultuur en de VRT voelen het in hun werking. Het meest zichtbare protest kwam begin oktober uit Gent, waar de Boekentoren rood werd verlicht tegen de besparingen op erfgoed.

§7Het argument van de regering

Diependaele zelf houdt een eenvoudige redenering aan. "Ik denk dat er moeilijke maatregelen moeten worden genomen", zei hij aan VRT NWS. "Als we het niet doen, schuiven we de lasten door en worden de problemen alleen maar groter." Het is het argument dat elke regering gebruikt die bespaart: liever nu pijn dan straks een grotere factuur voor de volgende generatie.

Voor Lies klinkt dat bitter. Zij is precies die volgende generatie. Haar factuur komt nu.

?Wat mensen ook zoeken

Tot welke leeftijd krijg je het Groeipakket?+

Na de besparingen van de Vlaamse regering krijgen thuiswonende studenten het Groeipakket nog tot 23 jaar, in plaats van tot 25. Er is een uitzondering voor studiejaren die verloren gingen door bijvoorbeeld ziekte.

Krijg ik nog een geboortepremie bij mijn tweede kind?+

Nee. De geboortepremie van 1.310,75 euro wordt alleen nog uitbetaald bij het eerste kind.

Hoeveel kost een dienstencheque vanaf 2027?+

Vanaf 1 januari 2027 kost een dienstencheque 12 euro in plaats van 10. Vanaf de 176e cheque in een jaar betaal je 13 euro, en er geldt een maximum van 300 cheques per adres.

Stijgen de registratierechten bij een huisaankoop?+

Ja. Het tarief stijgt van 2 naar 3 procent voor alle woningen.

Waarom werd de Septemberverklaring uitgesteld?+

Het begrotingsoverleg liep vast en ging tot diep in de nacht door; volgens VRT NWS werden twee mensen onwel. Diependaele hield zijn verklaring op 30 september in plaats van 28 september.

Bronnen

1. Huishoudens, bedrijven én overheid: hier haalt regering-Diependaele haar miljarden — VRT NWSvrt.be
2. Lies dreigt kindergeld te verliezen door begrotingsmaatregel — VRT NWSvrt.be
3. Diependaele beantwoordt jouw vragen over het begrotingsakkoord — VRT NWSvrt.be
4. Bereken hoeveel de nieuwe Vlaamse begroting jou kost — VRT NWSvrt.be
5. LIVE: Septemberverklaring verschuift naar woensdag — VRT NWSvrt.be
6. LIVE: Vlaams Parlement zet licht op groen voor Septemberverklaring — VRT NWSvrt.be
7. Vlaamse begroting op orde? Pure zelfkastijding, vindt De Wever — VRT NWSvrt.be
8. Vlaamse regering schrapt 500 miljoen euro aan subsidies — Bruzzbruzz.be

Redactie Zochten · editie september 2026

#Groeipakket#Vlaamse regering#begroting#Diependaele#Septemberverklaring